Nicholas Joseph von Sternberg: “Mijn vader was een zeer gerespecteerd filmregisseur”

Telkens wanneer regisseur Josef von Sternberg ter sprake komt, wordt hij traditiegetrouw in één adem met Marlene Dietrich genoemd. Niet te verwonderen, aangezien Sternberg (1894-1969) de man was achter “Der Blaue Engel” (1930), de eerste geluidsfilm van UFA, en de film die de carrière van Marlene Dietrich in een definitieve stroomversnelling bracht. Zij speelde de rol van Lola Lola, de verleidelijke cabaretière met hoge hoed en zijden kousen die het leven van een verliefde oude professor ruïneerde (personage gespeeld door Emil Jannings, eerder de eerste Oscarwinnaar als beste acteur in Sternbergs “The Lost Command” uit 1928). “Der Blaue Engel” werd in Berlijn gelijktijdig opgenomen in een Duits- en Engelstalige versie. Sternberg lanceerde haar in Amerika en de film werd de eerste in een reeks van zeven films die ze samen maakten.

Voor hem begon het allemaal bijna dertig jaar eerder, in 1901 om precies te zijn, toen hij als zevenjarige zijn geboortestad Wenen verliet en met zijn moeder naar de V.S. emigreerde, zijn vader achterna die eerder al was vertrokken om er een baan te zoeken tegen dat vrouw en kind zouden overkomen. Na een leerschool als editor en regie-assistent, welke begon in 1916, vestigde hij zich in 1924 definitief in Hollywood en werd er na “The Salvation Hunters” (1925) een gewaardeerd regisseur en een gevestigde waarde; het werd zijn eerste film waarin hij zijn eigen baanbrekende en unieke visuele stijl in combinatie met het samenspel van licht en schaduw kon etaleren. De film werd gevolgd door een andere filmklassieker, “Underworld” (1926), de eerste echte Hollywood gangsterfilm.

Helaas werden sommige van zijn prestigieuze films om uiteenlopende redenen afgevoerd—één daarvan was “The Sea Gull” (1926, ook bekend als “A Woman of the Sea”). Charlie Chaplin had hem aangeworven als regisseur met het oog op een comeback voor hoofdactrice Edna Purviance (Chaplins tegenspeelster in al zijn kort- en speelfilms van “A Night Out” in 1915 tot en met “A Woman of Paris” acht jaar later). Het scenario van Sternberg was een liefdesverhaal dat zich afspeelde in een vissersgemeenschap aan de kust van Californië. Na een privévertoning trok Chaplin de film terug in, en hij werd sindsdien niet meer vertoond omdat Chaplin de film ogenschijnlijk te geavanceerd vond voor het brede publiek.

Maar soit, voor Sternberg moest het beste nog komen. Tijdens zijn topjaren en meest productieve periode van zijn carrière—bij Paramount—van “Underworld” (1927) tot “The Devil Is a Woman” (1935, zijn zevende en laatste Dietrichfilm nadat hij haar had omgevormd tot een glamoureuze en sensuele ster), werd hij in de jaren 30 van vorige eeuw één van Hollywoods grootste regisseurs, storytellers, grootmeesters en technici, met op zijn palmares filmklassiekers als “The Case of Lena Smith” (1929, zijn laatste stomme film), en Dietrichfilms als “Morocco” (1930, Oscarnominatie als beste regisseur), “Shanghai Express” (1932, Oscarnominatie als beste regisseur), “Blonde Venus” (1932) en “The Scarlet Empress” (1934). Hij publiceerde zijn autobiografie “Fun in a Chinese Laundry” in 1965.

Drie Europeanen in Hollywood, ca. 1930: de Russische regisseur Sergei Eisenstein met Marlene Dietrich en Josef von Sternberg. Eisenstein was oorspronkelijk voorzien als regisseur van “An American Tragedy” (1931) met Sylvia Sidney, maar uiteindelijk draaide Josef von Sternberg de film. Foto: Paramount

Hij is de vader van Nicholas Josef von Sternberg (geb. 1951) die in Hollywood als cameraman heeft gewerkt van het midden van de jaren zeventig tot 2002; “Texasville” (1990) van Peter Bogdanovich en “Crime and Punishment” (2002) met Vanessa Redgrave en John Hurt behoren tot zijn bekendste films.

Het was een genoegen om deze vriendelijke en zachtaardige man op een heldere en zonnige namiddag in zijn woning in Santa Clarita, Californië, te ontmoeten en er te praten over het werk van de familie Sternberg. De timing was overigens zonder meer perfect, aangezien ik de kans kreeg om met eigen ogen zijn immens familiearchief te bewonderen dat ruim een halve eeuw filmgeschiedenis omvat, tot ca. 1970. En wat alles zo uniek maakte: geen kopieën, scans of duplicaten, maar uitsluitend origineel materiaal, netjes verpakt in allerhande mappen en albums die in grote plastic boxen waren opgeborgen. Voor iedereen die is opgegroeid met zijn films—of met film in het algemeen—was dit the stuff that dreams are made of. Ik voelde me als een kind in een supermarkt, vol met snoep en speelgoed. Ondanks een ganse namiddag grasduinen in zijn archiefkamers, ben ik me ervan bewust dat ik slechts een vluchtige impressie heb opgevangen van hetgeen hij écht in handen had.

Josef von Sternberg verzamelde immers àlles en archiveerde zijn eigen leven van begin tot einde: foto’s van toen hij nog jong was en een indrukwekkende stapel exclusieve foto’s genomen op de set van zijn films in de jaren twintig en dertig. Maar ook foto’s toen hij halverwege de jaren twintig regisseur werd, door Europa reisde—en daar waren dan zijn paspoorten—zijn schilderijen, waaronder een zelfportret (schilderen was een passie van hem), en verder telegrammen, contracten, correspondentie, zijn adresboek, vijf voor hem vakkundig samengestelde persboeken met artikels uit Amerikaanse kranten, audio-opnamen, zijn persoonlijke boekhouding van al zijn eigen uitgaven door de jaren heen, originele filmscripts van een hele resem stomme films (één ervan geschreven in Wenen in het voorjaar van 1922 dat een jaar later werd geregistreerd in de V.S.), een ander scenario opgekocht door Mary Pickford in 1925 met bijhorende ondertekende contraten, eerdere scenario’s die niet werden verfilmd, allerhande publiciteitsfoto’s, een enorme hoeveelheid fotoalbums die zijn hele leven in beeld brengen en waarvan elke pagina van elk album een ongelooflijk en bijna ongekend verhaal vertelt, al was het maar omdat het foto’s waren die voor de buitenwereld nooit eerder het levenslicht hebben gezien—en er was nog zoveel meer, evenals materiaal dat we met alle respect gewoontegetrouw zouden omschrijven als ‘memorabilia.’

Zoals ik al zei, de timing van dit gesprek was perfect, aangezien hij op het punt stond zijn complete archief een paar weken later te schenken aan het Academy Film Archive. Maar ik heb het geluk gehad een tipje van de sluier te kunnen oplichten—wat een luxe om met Nicholas Josef von Sternberg te kunnen snuffelen in deze kostbare schat aan filmgeschiedenis. Tijdens het tafelen achteraf werd ook de tijd genomen om te praten over de carrières van vader en zoon.

Heb je ook nog kopieën van de films van je vader?

Ik heb veel van zijn films, en een paar kopieën van “Anatahan” [1953], zowel de negatieven als de soundtrack, en een aantal 16 mm-films zoals van “The Devil Is a Woman” [1935]. Ik heb hier ook “The Epic That Never Was” [1965], een interessante BBC-documentaire over “I, Claudius” [onvoltooide Sternbergfilm uit 1937], verteld door Dirk Bogarde. Voor deze docu hadden ze veel mensen geïnterviewd die nog leefden—mijn vader leefde toen ook nog, en er is ook een interview met hem. Voor “I, Claudius” ging hij toen naar Londen, het was echt een belangrijke film voor hem. Het moest zijn eerste productie worden nà “The Devil Is a Woman” [1935] met een aanzienlijk budget, grote sterren, een geweldige decorontwerper, en een geweldige cameraman. Hij beschikte over een heel goede crew voor de film. [Producer] Alexander Korda had een grap gemaakt over Charles Laughton op een cocktailparty, Laughton was erg beledigd en hij besloot wraak te nemen door te doen alsof hij zijn tekst van “I, Claudius” niet kende, en om een lang verhaal kort te maken, hij saboteerde de film. Maar dat komt niet voor in de documentaire. Wat er wel in wordt vermeld, is dat Merle Oberon een ongeluk heeft gehad en dat was de reden waarom de film werd afgeblazen. Zij zou de rol van Messalina spelen en dus legde Korda na vier weken de opnamen stil. Toen die documentaire werd gemaakt, was er veel meer materiaal van “I, Claudius” beschikbaar. Ik weet niet waar het nu allemaal is, maar ik weet met zekerheid dat er veel meer was dan hetgeen in de documentaire werd getoond. Mijn vader monteerde ook de film; hij monteerde tijdens het weekeinde de scènes die hij de dagen voordien had gedraaid.

“The Devil Is a Woman” (1935) was de laatste film die Josef von Sternberg maakte met Marlene Dietrich

Was dat zijn werkwijze? Zijn films monteren tijdens het weekeinde?

Zeker voor “I, Claudius” want zo wordt het in de documentaire verteld, maar ik weet niet of hij dat ook bij zijn andere films zo deed. Hij wist altijd welke scènes hij zou gebruiken en hoe ze eruit zouden zien. Hij verplaatste de camera ook niet zo vaak, en filmde slechts vanuit enkele hoeken—veel minder dan de meesten nu doen. En omdat hij precies wist wat hij zou gebruiken, kon hij alles gemakkelijk tijdens het weekeinde monteren, of wanneer hij daarvoor de kans had. Hij was een zeer goede editor, hij was editor voordat hij regisseur werd. Hij had tijdens de stomme film ongeveer honderd one-reelers gemonteerd. In die tijd monteerden ze nog rechtstreeks met de negatieven, ze drukten geen positieven af, maar werkten enkel met de negatieven. Hij was ook een title writer, die teksten schreef hij lang voordat hij regisseur werd.

Hij stond bekend als een veelzijdig vakman en technicus. Hij had een film bijna helemaal alleen kunnen maken.

[Lacht]. Ik weet zeker dat hij dat had willen doen, maar hij werkte ook graag met zijn crew.

Weet je welke crewleden voor hem heel belangrijk waren? De cameraman misschien, vanwege zijn eigen uitgesproken visuele stijl?

Ik denk het niet. Mijn vader zei vaak dat hij op de set het camerawerk grotendeels zelf deed, en als je naar zijn films kijkt, zie je dat hij werkte met zeer getalenteerde DOP’s zoals Lee Garmes en Paul Ivano. Maar de look van zijn films is erg consistent, het lijkt wel alsof ze allemaal werden gemaakt met dezelfde cameraman. Als je verschillende cameralui gebruikt, krijg je normaal gesproken ook verschillende resultaten, en gaan je films er anders uitzien. Maar niet bij hem, zijn films waren erg consistent—van film tot film. Dus ik kan hem wel begrijpen als hij zei dat hij de cinematografie van zijn films volledig controleerde. Waarschijnlijk heeft hij zijn cameralui ook verteld wat ze moesten doen, vanuit welke hoeken ze moesten werken en hoe de belichting moest worden ingesteld. Ik weet dat hij bij één van zijn films de cameraman tijdens de opnamen had ontslagen, en de set alleen heeft belicht met de best boy grip. Ik weet niet of hij moeilijk was om mee te werken, misschien was het voor hem de enige manier om het resultaat te krijgen dat hij wilde. Misschien kon hij het op geen andere manier duidelijk communiceren dan door het zelf te doen.

Je vader was een perfectionist, niet? Want zijn films zien er haast perfect uit.

Ja, ik denk het wel. Je ziet het aan zijn films.

Heeft hij ook invloed gehad op jou en op je werk als cameraman?

Hij heeft me tot op zekere hoogte beïnvloed. Ik ben opgegroeid met zijn films. Ik was met hem op de set van “Anatahan” [1953] toen ik twee jaar oud was, ik heb een foto wanneer hij me op de set op z’n arm nam. Maar het is moeilijk om te zeggen in welke mate hij me heeft beïnvloed. De films die ik als kind zag, waren meestal zijn films, hoewel ik soms ook andere films zag. Maar ze hadden wel degelijk een impact op mij. Ik heb nooit films geregisseerd, ik was enkel cameraman, dus ik werkte altijd samen met de regisseur, de decorontwerpers, de schrijvers en de acteurs. Ik heb niet echt de kans gehad om een film te regisseren. En het is anders als je een film regisseert dan wanneer je uitsluitend DOP bent.

Hoe ging je zelf te werk als cameraman?

Dat verschilde van film tot film. Ik las altijd eerst het scenario, hield rekening met de belichting en lette op de hoeken van waaruit ik zou kunnen filmen. Het scenario was gewoon een werkdocument en bij mijn eerste films heb ik ook veel aan de scenario’s gewerkt, veel meer dan in mijn latere films. Veel van de films die ik heb gemaakt, werden gedraaid op locatie, dus dat is heel anders dan werken in een studio. Maar ik heb altijd graag in een studio gewerkt en vond het leuk om een ​​set rond de belichting op te bouwen, net zoals mijn vader dat deed. Dus daar heeft hij me zeker beïnvloed, en ik kan verschillende shots kiezen uit mijn films die aan mijn vader doen denken. Maar hij deed veel dingen die ik niet kon doen. Hij belichtte vroeger door netten—hij spande een groot net over de set, en belichtte alles door het net heen. Bij veel van zijn films lijkt het erop dat de belichting op die manier is gebeurd. Hij plaatste de acteurs dan waar het licht het meest tot zijn recht kwam, en rondom hen was alles net iets donkerder. Omdat hij in zwart-wit filmde, had hij enorm veel controle over de belichting en hij creëerde ook een diepere schaduw. Niemand heeft ooit zijn stijl nagebootst, en ik denk ook dat het erg moeilijk zou zijn. Indien je het toch zou doen, werk je best in zwart-wit, dan heb je meer mogelijkheden met helderheid en duisternis die je kan creëren met zwart en wit, die heb je niet met kleur. En je aandacht wordt bij zwart-wit ook meer naar het licht geleid. Maar het heeft ook iets om met kleur te werken, natuurlijk. Mijn vader maakte één kleurenfilm, “Jet Pilot” [1957], maar die ziet er relatief plat uit in vergelijking met het prachtige werk dat hij deed in zwart-wit. In stomme films deed hij ook veel interessant werk in zwart-wit—lang voordat hij met Dietrich werkte.

Zijn one-reelers zijn nagenoeg allemaal verloren, maar hoe zit het met zijn stomme films ?

Er zijn enkele films verloren—films waar mensen over de hele wereld naar hebben gezocht—en ik weet zeker dat er nu geen meer zullen gevonden worden, omdat het intussen zo lang geleden is. In 1947 zag [regisseur] Curtis Harrington de laatste stomme film van mijn vader, “The Case of Lena Smith” [1929], nog in de kluis van Paramount liggen, maar daar is nu ook niets meer van terug te vinden. Paramount deed zijn films na een tijd van de hand om het zilver uit de pellicule te kunnen recupereren. Ze hadden zoveel films, dus dat betekende veel zilver, dat is het probleem met zilvernitraat. Ze dachten niet dat er later nog belangstelling zou zijn voor al hun oude films.

Welke film beschouw je zelf als zijn beste werk?

Ik hou persoonlijk van “Anatahan,” niet meteen zijn bekendste film, maar voor mij is hij belangrijk omdat hij werd opgenomen nadat ik geboren was, en ik weet hoe hard hij aan die film heeft gewerkt. Hij had voor de opnamen een schema gemaakt, een verticale chart met bovenaan de namen van de acteurs, aan de zijkant de scènes die ze moesten draaien, en de legende toonde de emoties die ze moesten tonen. Dat is één van de manieren waarop hij de acteurs vertelde wat ze moesten voelen. Het is een erg complexe kaart, met alle rekwisieten erop vermeld, het is echt uniek [en hangt ingekaderd aan de muur in zijn woonkamer]. Ik heb zoiets nooit bij een andere film gezien. Ik heb hier nog steeds alles van “Anatahan”—de storyboards, de scenario’s, alles. Er waren drie scenario’s die tegelijkertijd werden gebruikt toen hij die film maakte. Ik ben echt trots op het werk dat hij deed met “Anatahan,” en hij was er ook fier op.

De trailer van “Anatahan” (1953)

Had hij vroeger altijd carte blanche, of keek er iemand mee over zijn schouder?

Ik denk dat hij vrijwel carte blanche had. Zeker bij “The Salvation Hunters” [1925] omdat hij die film als onafhankelijk regisseur draaide, hij had zelfs geen producenten voor die film. En bij “Anatahan” had hij Japanse producers, en ik denk niet dat ze zich ooit hebben afgevraagd wat hij ging doen. Ook toen hij bij Paramount werkte voor mensen als Adolph Zukor en B.P. Schulberg, het was toen net hetzelfde. Het is allemaal begonnen in 1927 toen hij “Underworld” draaide. Paramount had hem na afloop een bonus van tienduizend dollar en een gouden medaille gegeven omdat de film zo succesvol was. De studio had er stevig aan verdiend en ik heb gehoord dat de film de studio heeft gered, maar ik weet niet of dat verhaal waar is. In het begin dacht Paramount dat het publiek weinig enthousiast zou reageren omdat het een gangsterfilm was. Hij werd in New York uitgebracht zonder enige publiciteit vooraf, en toen hij werd vertoond renden de mensen de zalen uit om hun vrienden erover te vertellen, en tegen het einde van de eerste vertoningen stond er buiten een lange rij aan te schuiven. Zo ging dat toen. “Underworld” werd de eerste film die in een bioscoop ook ’s nachts te zien was. Dat heeft mijn vader zeker geholpen in zijn samenwerking met Paramount. Hij was er populair—populair in de zin dat hij kon doen wat hij wilde doen. Er is geen bewijs dat ze zich moeiden met zijn werk. Mijn vader dacht ook niet echt aan hen, ze hoefden alleen maar alles goed te keuren wat hij deed, en ik denk dat ze dat ook deden.

William Wellman Jr. vertelde me ooit dat zijn vader het heel gemakkelijk vond om in de studio’s te werken: hij hoefde zich geen zorgen te maken over de decors, ze werden gebouwd door de beste ontwerpers en als hij ’s morgens in de studio arriveerde en wilde beginnen met de opnamen, stond alles klaar.

De sets van William A. Wellman waren heel anders dan die van mijn vader, maar hij had dezelfde art director voor al zijn films: Hans Dreier. Mijn vader had veel mensen die het art department runden en met hem samenwerkten, en zijn sets waren vaak heel groots, zoals in “Shanghai Express” [1932]. Wanneer de trein in het station aankomt… herinner je je die scène nog? Het is haast onvoorstelbaar.

Anderzijds voelde hij zich ook erg op zijn gemak met een meer intieme film als “Blonde Venus” [1932].

Ja, maar die film was ook best erg wild met Marlene Dietrich in haar gorillapak [lacht]. “Blonde Venus” had ook prachtige sets—de deuren waren op een heel vreemde manier gebouwd, ze hadden luiken die verschillende hoeken hadden. Zelden zie je dergelijke sets. Ze werden speciaal voor hem gebouwd, de sets waren zo indrukwekkend, het is moeilijk voor te stellen dat iemand anders op die manier zou werken, en “Blonde Venus” is daar een perfect voorbeeld van: als je aan de sets denkt, zien ze er eenvoudig uit, maar ze zijn echt gecompliceerd.

Publiciteitsfoto van Paramount, met Josef von Sternberg rechts onderaan

Weet je hoe hij ’s avonds of in het weekend zijn huiswerk deed om de scènes voor te bereiden die hij de volgende dag moest draaien? Ik veronderstel lange dagen, lange uren?

Zijn bijnaam bij Paramount was ‘Midnight Joe’ omdat hij de crew van ’s morgens vroeg tot middernacht aan het werk hield. Dat was zijn reputatie, hij werkte graag lange dagen. Dat is waarschijnlijk één van de redenen waarom ze begin jaren dertig een vakbond hadden opgericht, vanwege regisseurs zoals mijn vader. Hij werkte graag lange dagen en wilde niet dat zijn manier van werken in vraag werd gesteld, hij gaf de voorkeur aan volledige stilte als hij werkte en hij eiste veel van de filmcrew.

En uiteindelijk zie je het resultaat op het scherm.

Absoluut, het waren geweldige films. Hij had de reputatie moeilijk te zijn om mee samen te werken, en ik denk dat het klopt. Het was niet leuk om met hem te werken, maar het moet wel erg lonend geweest zijn. Voor “The Devil Is a Woman” gaf de crew hem als dank een stuk uitgesneden ivoor, met ieders naam erop. Ik weet zeker dat mijn vader altijd een zeer gerespecteerd filmregisseur was. En hij maakte zijn films vrij snel. “The Scarlet Empress” [1934] had een opnameschema van vijf weken, en hij deed niet teveel shots, het waren er pakweg honderdvijftig of tweehonderd, wat niet veel is vergeleken met de films van nu, vaak met duizenden shots.

En hij zal ook altijd herinnerd worden als de man die Marlene Dietrich ontdekte en haar transformeerde tot één van de meest populaire filmsterren ooit.

Weet je, Emil Jannings had blijkbaar veel ruzie met mijn vader toen ze “Der Blaue Engel” maakten. Hij wilde niet dat ze die rol speelde. Niemand wilde haar, enkel mijn vader, en omdat iedereen er moeilijk over deed, stond hij op het punt om Berlijn te verlaten, want het leek erop dat hij Dietrich kon vergeten. Hij stapte op een dag gewoon in zijn auto en reed naar de luchthaven, met de bedoeling terug te keren naar Amerika, en toen gingen ze vlug achter hem aan en vertelden ze hem dat hij Dietrich mocht hebben. Maar niemand wilde haar, en Jannings probeerde de film onderuit te te halen. Hij vertelde haar dat niemand de film ooit zou zien, en dat ze zou worden vergeten. Maar ze was geweldig in de film. Na “Der Blaue Engel” stuurde mijn vader een telegram naar B.P. Shulberg en vertelde hem dat ze een geweldige actrice was, en dat hij haar naar Hollywood zou meebrengen om meer films te maken.

De trailer van “Der Blaue Engel” (1930)

Hoe ben je zelf in de filmwereld terechtgekomen? Hoe is het allemaal begonnen voor jou?

Toen ik aan de UCLA studeerde, was ik 17 en ik wilde regisseren, zonder echt te weten wat een regisseur precies deed. Maar ik leek een heel goed oog te hebben en ik was erg mechanisch ingesteld, wat betekende dat ik goed was met camera’s en met licht. Dus ik maakte ongeveer zestig of zeventig films aan de UCLA, en zo werd ik cameraman. Ik heb niet echt geprobeerd om cameraman te worden, het gebeurde gewoon. Mijn eerste film maakte ik op m’n 21ste, hij heette “Dolemite,” een bekende zwart-witfilm, opgenomen op 35mm. Het heeft nu een cultstatus, mensen kijken er nog steeds naar. Nu lijkt het gewoon zo onwaarschijnlijk dat ik cameraman ben geworden, maar toen waren er echt veel mogelijkheden voor onafhankelijke cameralui. Tien jaar later sloot ik me aan bij de guild, en dat was vooral om bij Universal te kunnen werken als cameraman. Het hoofd van de camera-afdeling van Universal wilde dat ik daar kwam werken, maar twee leden van de kwalificatiecommissie, ook leden van de guild, dachten niet dat ik klaar was om er als cameraman te beginnen. Dus namen ze me niet aan. Maar uiteindelijk geraakte ik toch binnen en werd ik pas lid toen ik “Texasville” [1990] draaide voor Peter Bogdanovich.

Denk je dat je het maximale uit je carrière hebt gehaald?

Nee, niet echt. Ik had een heel vreemde reden om te stoppen. Ik had een film gemaakt voor een Canadese productiemaatschappij en ze waren best goed voor me toen ik in Canada was, maar toen we terugkeerden naar de V.S. wilden ze hier nog één draaidag zonder de crew te betalen. We waren met ongeveer dertig man. Ik was zo beledigd dat ik dacht, ‘Als ik niet betaald word voor het werk dat ik doe—ik was toen bijna vijftig—dan ga ik iets anders doen.’ Dus ging ik lesgeven, en dat is wat ik nog steeds doe, ik werk in een middelbare school met jongeren met leerproblemen. Het is iets heel anders, maar mijn moeder [Meri Otis Wilner] was een professor—docent—en mijn vader gaf ook graag les. Hij deed dat enkele jaren aan de USC en UCLA. Mijn neven zijn ook docenten. Ik hou van lesgeven, het is een fulltime baan. Ik werk tot drie uur in de namiddag, en dan duurt het nog ongeveer anderhalf uur om thuis te geraken. Ik ben ook piloot. Ik vlieg graag, ik heb mijn eigen vliegtuig, dus dat kost ook veel tijd en energie. Het zou anders zijn als ik met pensioen zou gaan, dan kon ik al deze archiefdozen zorgvuldiger uitpluizen.

Heb je Marlene Dietrich goed gekend?

Toen ik nog jong was, heb ik haar vaak gezien. Als kleine jongen zat ik vaak op haar schoot, en later stuurde ze me altijd brieven—lege briefomslagen—van over de hele wereld, omdat ze wist dat ik postzegels verzamelde. Ik heb die briefomslagen nog altijd.

Heb je ooit contact gehad met haar dochter Maria Riva [geb. 1924]?

Nee, dat niet, maar ik was wel bevriend met Maria’s zoon Michael Riva die intussen overleden is [1948-2012]. Ik ben ook bevriend met haar andere kinderen, zoals J. David Riva die de documentaire had gemaakt [“Marlene Dietrich: Her Own Song,” 2001]. Onlangs was ik nog in contact met Peter Riva. Dietrichs kleinkinderen zijn erg interessant, maar het was vooral Michael die Marlene echt goed heeft gekend. Ik kende haar een beetje. Toen mijn vader in 1960 een filmretrospective bijwoonde in Locarno [Zwitserland], was Marlene er ook en ze waren heel blij mekaar terug te zien—ze bleven overigens met mekaar in contact tot zijn dood.

Nicholas Josef von Sternberg met op de achtergrond een schilderij van zijn vader. Foto: © Leo/Film Talk

Zijn archief hier is overigens heel indrukwekkend. Ga je af en toe door je archiefdozen met al het materiaal van je vader?

Soms wel, maar ik ben geen archivaris. En ik heb ook andere interesses. Die dozen zijn allemaal heel interessant, maar het is onmogelijk om het allemaal alleen te inventariseren. En er is zoveel—ik  heb ook nog al het materiaal van mijn moeder. Ik woon nu hier [in Santa Clarita], maar heb ook een huis in Llano, dat alleen bekend is als de toenmalige woonplaats van Aldous Huxley. Het ligt in de woestijn, en ook al is het in Californië, het is echt the middle of nowhere—maar dat is eigenlijk mijn thuis, want dit hier is maar tijdelijk. Daar heb ik ook nog materiaal liggen, en heb er eergisteren nog vijf dozen naartoe gebracht, tijdschriften die mijn vader had verzameld. Toen hij in 1969 stierf, pakte mijn moeder alles in. En ze stierf een paar jaar geleden—ik heb voor haar gezorgd gedurende de laatste zes jaar van haar leven. Sindsdien heb ik deze dozen zo nu en dan doorzocht, maar ik kan er echt niets mee. Ik ben er te nauw bij betrokken. De Academy wil de collectie al jaren en ik had beloofd dat ik hen al het materiaal zou bezorgen, maar anderzijds is het ook moeilijk om het los te laten. Ik was 18 toen hij stierf, en ik had een hechte band met mijn ouders.

Herinner je je nog het huis waar hij woonde?

Ja, het was een villa met één slaapkamer in Northridge, in de buurt van Los Angeles [10000 Tampa Avenue]. Het was gemaakt van staal, aluminium en glas, en gebouwd in 1933. Vanuit de lucht kon je ook heel duidelijk de intitialen JS zien. In 1971 of 1972 werd het door de toenmalige eigenaar afgebroken. Het bestond dus nog toen ik jong was en ik ben er ook geweest. Ruth Hill had daar ook gewoond, zij was een bekende schrijfster. Nu is er een middelbare school op de plek waar zijn huis stond.

Santa Clarita, Californië
24 maart 2019

1. FILMS VAN JOSEF VON STERNBERG

A GIRL’S FOLLEY (1917) DIR Maurice Tourneur SCR Maurice Tourneur, Frances Marion (verhaal, Maurice Tourneur, Frances Marion) CAM John van den Broek ED Clarence Brown CAST Richard Warwick, Doris Kenyon, June Elvidge, Jane Adair, Chester Barnett, Johnny Hines, Emile Chautard, Leatrice Joy, Maurice Tourneur, Josef von Sternberg (Cameraman)

THE MYSTERY OF THE YELLOW ROOM (1919) DIR – PROD Emile Chautard ASST DIR Josef von Sternberg SCR Emile Chautard (boek, Gaston Leroux) CAM Hugo Riesenfeld ED Jacques Bizeul CAST William Walcott, Edmund Elton, George Cowl, Ethel Grey Terry, Lorin Raker, Jean Del Val, W. H. Burton, Henry S. Koser

THE HIGHEST BIDDER (1921) DIR Wallace Worsley ASST DIR Josef von Sternberg SCR Lloyd Lonergan CAM George Peters CAST Madge Kennedy, Lionel Atwill, Vernon Steele, Ellen Cassidy, Zelda Sears, Joseph Brennan, Reginald Mason

THE BOHEMIAN GIRL (1922) DIR – PROD Harvey Knoles ASST DIR Josef von Sternberg SCR Harvey Knoles, Rosina Henley (opera, Michael William Balfe; libretto, Alfred Bunn; boek, Miguel de Cervantes y Saavedra) CAM René Guissart CAST Gladys Cooper, Ivor Novello, C. Aubrey Smith, Ellen Terry, Constance Collier, Henry Vibart

VANITY FAIR (1923) DIR – PROD Hugo Ballin ASST DIR Josef von Sternberg SCR Hugo Ballin (boek, William Makepeace Thackeray) CAM James Diamond CAST Mabel Ballin, Hobart Bosworth, George Walsh, Harrison Ford, Earle Foxe, Eleanor Boardman, Willard Louis

VANITY’S PRICE (1924) DIR Roy William Neill ASST DIR Josef von Sternberg PROD  SCR Paul Bern (ook verhaal) CAM Hal Mohr CAST Anna Q. Nilsson, Stuart Holmes, Wyndham Standing, Arthur Rankin, Lucille Ricksen, Robert Bolder, Cissy Fitzgerald

BY DIVINE RIGHT (1924) DIR Roy William Neill SCR Josef von Sternberg (adaptatie, Florence Hein; verhaal ‘The Way Men Love,’ Adam Shirk) CAM Ray June CAST Mildred Harris, Anders Randolf, Elliott Dexter, Sidney Bracey, Jeanne Carpenter, Grace Carlyle, DeWitt Jennings

THE SALVATION HUNTERS (1925) DIR – PROD – SCR – ED Josef von Sternberg CAM Edward Gheller CAST Arthur K. Kennedy, Georgia Hale, Bruce Guerin, Otto Matieson, Nellie Bly Baker, Olaf Hytten, Stuart Holmes

THE MASKED BRIDE (1925) DIR Christy Cabanne [uncredited Josef von Sternberg] SCR Carey Wilson (verhaal, Leon Abrams) CAM Oliver T. Marsh ED Frank E. Hull CAST Mae Murray, Francis X. Bushman, Roy D’Arcy, Basil Rathbone, Pauline Neff, Chester Conklin, Fred Warren

EXQUISITE SINNER (1926) DIR Josef von Sternberg, Phil Rosen SCR Josef von Sternberg, Alice D. G. Miller (boek, Alden Brooks) CAM Max Fabian ED John English CAST Conrad Nagel, Renée Adorée, Paulette Duvall, Frank Currier, George K. Arthur, Matthew Betz, Myrna Loy, Mira Adorée

A WOMAN OF THE SEA (1926) DIR – SCR Josef von Sternberg PROD Charles Chaplin CAM Paul Ivano CAST Edna Purviance, Raymond Blomer, Charles K. French, Eve Southern, Gayne Whitman, Guy Gilman, Charles Hammond

IT (1927) DIR Charles G. Badger [uncredited Josef von Sternberg] ASST DIR [uncredited] Joseph von Sternberg SCR Hope Loring, Louis D. Lighton (verhaal en adaptatie, Elinor Glyn; titles, George Marion Jr.) CAM H. Kinley Martin ED E. Lloyd Sheldon CAST Clara Bow, Antonio Moreno, William Austin, Priscilla Bonner, Jacqueline Gadsdon, Julia Swayne Gordon, Elinor Glyn, Gary Cooper, Dorothy Tree

CHILDREN OF DIVORCE (1927) DIR Frank Lloyd [uncredited Josef von Sternberg] PROD – ED E. Lloyd Sheldon SCR Hope Loring, Louis D. Lighton (verhaal, Adela Rogers St. Johns; titles, Alfred Hudstwick; boek, Owen Johnson) CAM Victor Milner, Norbert Brodine CAST Clara Bow, Esther Ralston, Gary Cooper, Norman Trevor, Hedda Hopper, Edward Martindel, Einar Hanson

UNDERWORLD (1927) DIR Josef von Sternberg, Arthur Rosson SCR [uncredited] Joseph von Sternberg (verhaal, Ben Hecht; adaptatie, Robert N. Lee, Charles Furthman; titles, George Marion Jr.) CAM Bert Glennon ED E. Lloyd Sheldon CAST George Bancroft, Clive Brook, Evelyn Brent, Fred Kohler, Helen Lynch, Larry Semon, Jerry Mandy

THE LAST COMMAND (1928) DIR Josef von Sternberg PROD Jesse L. Lasky, Adolph Zukor SCR John F. Goodrich (verhaal, Josef von Sternberg, Lajos Biró; titles, Herman J. Mankiewicz) CAM Bert Glennon ED William Shea CAST Emil Jannings, Evelyn Brent, William Powell, Jack Raymond, Nicholas Soussanin, Michael Visaroff, Fritz Feld

STREET OF SIN (1928) DIR Mauritz Stiller [uncredited Josef von Sternberg, Lothar Mendes, Ludwig Berger] PROD Mauritz Stiller SCR Chandler Sprague (verhaal, Josef von Sternberg, Benjamin Glazer; titles, Julian Johnson) CAM Bert Glennon ED George Nichols Jr. CAST Emil Jannings, Fay Wray, Olga Baclanova, Ernest W. Johnson, George Kotsonaros, John Gough, John Burdette

THE DRAGNET (1928) DIR Josef von Sternberg SCR Charles Furthman, Jules Furthman, Herman J. Mankiewicz (verhaal ‘Nightstick,’ Oliver H. P. Garrett) CAM Harold Rosson ED Helen Lewis CAST George Bancroft, Evelyn Brent, William Powell, Fred Kohler, Francis McDonald, Leslie Fenton

THE WEDDING MARCH (1928) DIR Erich von Stroheim PROD Erich von Stroheim, Pat Powers SCR Erich von Stroheim, Harry Carr CAM Ray Rennahan, Roy H. Klaffki ED Frank E. Hull [uncredited Josef von Sternberg, Erich von Stroheim, Paul Weatherwax] CAST Erich von Stroheim, Fay Wray, Zasu Pitts, Matthew Betz, George Fawcett, Maude George, George Nichols, Dale Fuller

THE DOCKS OF NEW YORK (1928) DIR – PROD Josef von Sternberg SCR Jules Furthman (verhaal, Jules Furthman; naar ‘The Dock Walloper,’ John Monk Saunders; titles, Julian Johnson) CAM Harold Rosson ED Helen Lewis CAST George Bancroft, Betty Compson, Olga Baclanova, Clyde Cook, Mitchell Lewis, Gustav von Seyffertitz

THE CASE OF LENA SMITH (1929) DIR Josef von Sternberg SCR Jules Furthman (verhaal, Samuel Ornitz; titles, Julian Johnson) CAM Harold Rosson ED Helen Lewis CAST Esther Ralston, James Hall, Gustav von Seyffertitz, Emily Fitzroy, Fred Kohler, Betty Aho, Lawrence Grant, Leone Lane, Kay Deslys, John Loder

THUNDERBOLT (1929) DIR Josef von Sternberg PROD B. P. Fineman SCR Josef von Sternberg, Herman J. Mankiewicz (verhaal, Charles Furthman, Jules Furthman; titles, Joseph L. Mankiewicz) CAM Henry W. Gerrard ED Helen Lewis CAST George Bancroft, Fay Wray, Richard Arlen, Tully Marshall, Eugenie Besserer, James Spottswood, Robert Elliott, Fred Kohler, Louise Beavers

DER BLAUE ENGEL, a.k.a. THE BLUE ANGEL (1930) DIR Josef von Sternberg PROD Erich Pommer SCR Robert Liebmann, Karl Vollmöller, Carl Zuckmayer [uncredited Josef von Sternberg] (Engelse dialogen, Carl Winston; boek, Heinrich Mann) CAM Hans Schneeberger, Günther Rittau ED Sam Winston, Walter Klee MUS Friedrich Hollaender CAST Emil Jannings, Marlene Dietrich, Kurt Gerron, Rosa Valetti, Hans Albers, Reinhold Bernt, Károly Huszár, Eduard von Winterstein

MOROCCO (1930) DIR Josef von Sternberg PROD Hector Turnbull SCR (adaptatie, Jules Furthman; toneelstuk ‘Amy Jolly,’ Benno Vigny) CAM Lee Garmes, Lucien Ballard ED Sam Winston MUS Karl Hajos CAST Gary Cooper, Marlene Dietrich, Adolphe Menjou, Ullrich Haupt, Eve Southern, Francis McDonald, Paul Porsaci

THE HONEYMOON (1930) DIR – SCR Erich von Stroheim CAM Hal Mohr ED Josef von Sternberg CAST Erich von Stroheim, Zasu Pitts, Fay Wray

DISHONORED (1931) DIR Josef von Sternberg SCR Josef von Sternberg, Daniel Nathan Rubin (verhaal ‘X-27,’ Josef von Sternberg) CAM Lee Garmes ED [uncredited] Josef von Sternberg MUS Karl Hajos, Herman Hand ADDITIONAL MUS [uncredited Josef von Sternberg] CAST Marlene Dietrich, Victor McLaglen, Gustav von Seyffertitz, Warner Oland, Lew Cody, Barry Norton

AN AMERICAN TRAGEDY (1931) DIR – PROD Josef von Sternberg SCR Samuel Hoffenstein [uncredited] Josef von Sternberg (boek, Theodore Dreiser) CAM Lee Garmes MUS John Leipold, Ralph Rainger CAST Phillips Holmes, Sylvia Sidney, Frances Dee, Irving Pichel, Frederick Burton, Claire McDowell, Wallace Middleton, Emmett Corrigan

SHANGHAI EXPRESS (1932) DIR Josef von Sternberg SCR Jules Furthman (verhaal, Harry Hervey) CAM Lee Garmes ED Frank Sullivan MUS W. Franke Harling CAST Marlene Dietrich, Clive Brook, Anna May Wong, Warner Oland, Eugene Pallette, Lawrence Grant, Louise Closser Hale, Gustav von Seyffertitz

BLONDE VENUS (1932) DIR Josef von Sternberg PROD [uncredited] Josef von Sternberg SCR Jules Farthman, S. K. Lauren (verhaal, Josef von Sternberg, Jules Furthman) CAM Bert Glennon ED Josef von Sternberg [uncredited] MUS John Leipold, W. Franke Harling, Paul Marquandt, Oscar Potoker CAST Marlene Dietrich, Herbert Marshall, Cary Grant, Dickie Moore, Gene Morgan, Rita La Roy, Robert Emmett O’Connor, Sidney Toler

THE SCARLET EMPRESS (1934) DIR Josef von Sternberg PROD [uncredited] Josef von Sternberg SCR (naar het dagboek van Catherina de Grote; dagboek bewerkt door Manuel Komroff) CAM Bert Glennon ED [uncredited Joseph von Sternberg, Sam Winston] LIGHTING TECHNICHIAN [uncredited Josef von Sternberg] CAST Marlene Dietrich, John Lodge, Sam Jaffe, Louise Dresser, C. Aubrey Smith, Gavin Gordon, Olive Tell, Ruthelma Stevens, Jane Darwell

THE DEVIL IS A WOMAN (1935) DIR – PROD – CAM Josef von Sternberg SCR Oran Schee, David Hertz (adaptatie, John Dos Passos; boek, by Pierre Louÿs) ED Sam Winston ART DIRECTION [uncredited Josef von Sternberg, Hans Dreier] MUS John Leipold, Hans Roemheld CAST Marlene Dietrich, Lionel Atwill, Edward Everett Horton, Cesar Romero; Don Alvarado

CRIME AND PUNISHMENT (1935) DIR Josef von Sternberg PROD B. P. Schulberg SCR Joseph Anthony, S. K. Lauren (boek, Fyodor Dostoevsky) CAM Lucien Ballard ED Richard Cahoon MUS Louis Silvers, R. H. Bassett CAST Edward Arnold, Peter Lorre, Marian Marsh, Tara Birell, Elisabeth Risdon, Robert Allen, Douglass Dumbrille, Gene Lockhart, Thurston Hall

THE KING STEPS OUT (1936) DIR Josef von Sternberg  SCR Sidney Buchman (verhaal, Hubert Marischka; toneelstuk, Ernst Decsey, Gustav Holm) CAM Lucien Ballard ED Viola Lawrence MUS Howard Jackson CAST Franchot Tone, Grace Moore, Walter Connolly, Frieda Inescort, Thurston Hall, Victor Jory, Herman Bing, Carla Laemmle, Maria Riva

I, CLAUDIUS (1937, unfinished) DIR Josef von Sternberg PROD Alexander Korda SCR (boek, Robert Graves) CAM Georges Périnal MUS Arthur Bliss CAST Charles Laughton, Merle Oberon, Emlyn Williams, Flora Robson, Robert Newton, Roy Emerton, Everley Gregg

THE GREAT WALTZ (1938) DIR Julien Duvivier [uncredited Josef von Sternberg, Victor Fleming] PROD Bernard H. Hyman SCR Samuel Hoffenstein, Walter Reisch (verhaal, Gottfried Reinhardt) CAM Joseph Ruttenberg ED Tom Held MUS Dimitri Tiomkin CAST Luise Rainer, Fernand Gravet, Miliza Korjus, Hugh Herbert, Lionel Atwill, Curt Bois

SERGEANT MADDEN (1939) DIR Josef von Sternberg PROD J. Walter Rubin SCR Wells Root (verhaal ‘A Gun In His Hand,’ William A. Ulman Jr.) CAM John F. Seitz ED Conrad A. Nervig MUS William Axt CAST Wallace Beery, Tom Brown, Alan Curtis, Laraine Day, Fay Holden, Marc Lawrence, Marion Martin, David Gorcey, Donald Haines

LADY OF THE TROPICS (1939) DIR Jack Conway [uncredited Leslie Fenton] PROD Sam Zimbalist SCR Ben Hecht (bewerkt door Josef von Sternberg) CAM George J. Folsey ED Elmo Veron MUS Frans Waxman CAST Robert Taylor, Hedy Lamarr, Joseph Schildkraut, Gloria Franklin, Ernest Cossart, Mary Taylor, Charles Trowbridge, Frederick Worlock

I TAKE THIS WOMAN (1940) DIR W. S. Van Dyke [uncredited Josef von Sternberg, Frank Borzage] SCR James Kevin McGuinness (verhaal, Charles MacArthur) CAM Harold Rosson ED George Boemler MUS Bronislau Kaper, Artur Guttmann CAST Spencer Tracy, Hedy Lamarr, Verree Teasdale, Kent Taylor, Laraine Day, Mona Barrie, Jack Carson, Paul Cavanaugh, Louis Calhern, Marjorie Main

THE SHANGHAI GESTURE (1941) DIR Josef von Sternberg SCR (adaptatie, Josef von Sternberg; toneelstuk, John Colton) CAM Paul Ivano ED Sam Winston MUS Richard Hageman CAST Gene Tierney, Walter Huston, Victor Mature, Ona Munson, Phyllis Brooks, Albert Bassermann, Maria Ouspenskaya, Eric Blore, Marcel Dalio

DUEL IN THE SUN (1946) DIR King Vidor [uncredited Josef von Sternberg, David O. Selznick, William Dieterle, William Cameron Menzies, Otto Brower, Sidney Franklin] PROD David O. Selznick SCR David O. Selznick (adaptatie, Oliver H. P. Garrett; boek, Niven Busch) CAM Lee Garmes, Harold Rosson, Ray Rennahan MUS Dimitri Tionkim VISUAL CONSULTANT [uncredited Josef von Sternberg] CAST Jennifer Jones, Gregory Peck, Joseph Cotten, Lionel Barrymore, Herbert Marshall, Lillian Gish, Walter Huston, Charles Bickford, Butterfly McQueen

MACAO (1952) DIR Josef von Sternberg [uncredited Nicholas Ray] PROD Alex Gottlieb SCR Stanley Rubin, Bernard C. Schoenfeld (verhaal, Robert Creighton Williams) CAM Harry J. Wild ED Robert Golden, Samuel E. Beetley MUS Anthony Collins CAST Robert Mitchum, Jane Russell, William Bendix, Thomas Gomez, Gloria Grahame, Brad Dexter, Edward Ashley, Philip Ahn

ANATAHAN (1953) DIR Josef von Sternberg PROD Kazuo Takimura EXEC PROD [uncredited Joseph von Sternberg, Yoshio Osawa, Nagamasa Kawakita] SCR Josef von Sternberg, Tatsuo Asano (boek, Younghill Kahn, Michiro Maruyama) CAM Josef von Sternberg, Kôzô Okazaki ED Mitsuzô Miyata MUS Akira Ifukube CAST Akemi Negishi, Tadashi Suganuma, Kisaburo Sawamura, Shôji Nakayama, Jun Fukijawa, Hiroshi Kondô, Josef von Sternberg (Verteller; enkel stem)

JET PILOT (1957) DIR Josef von Sternberg PROD – SCR Jules Furthman CAM Winton C. Koch ED William M. Moore, Harry Marker, Michael R. McAdam MUS Bronislau Kaper CAST John Wayne, Janet Leigh, Jay C. Flippen, Paul Fix, Richard Rober, Roland Winters, Hans Conried, Hal Bartlett, Mamie Van Doren

2. FILMS VAN NICHOLAS JOSEF VON STERNBERG

DOLEMITE (1975) DIR D’Urville Martin PROD Rudy Ray Moore, Theodore Toney SCR Jerry Jones (adaptatie, Rudy Ray Moore) CAM Nicholas Josef von Sternberg MUS Arthur Wright CAST Rudy Ray Moore, D’Urville Martin, Jerry Jones, Wesley Gale, Lady Reed, Brenda DeLong, Terri Mosley

KILL ALEX KILL (1976) DIR – SCR Tony Zarindast [Mohammed T. Zarindast] CAM Nicholas Josef von Sternberg CAST Tony Zarindast, John Di Fusco, Chris Ponti, Tina Romanus

HUGHES AND HARLOW: ANGELS IN HELL (1977) DIR Larry Buchanan PROD Larry Buchanan, William B. Silberkleit SCR Larry Buchanan, Lynn Shubert CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Robert Fitzgerald MUS Jimmie Haskell CAST Victor Holchak, Lindsay Bloom, David McLean, Charles Aidikoff, James S. Appleby, Wally K. Berns

DISCO 9000 (1977) DIR D’Urville Martin PROD D’Urville Martin, Demetrius Johnson, Robert Paul Ross, Cary Glieberman SCR Roland S. Jefferson CAM Nicholas Josef von Sternberg MUS Johnnie Taylor CAST John Poole, Jeannie Bell, Harold Nicholas, Nicholas Lewis, Sidney Bagby, Shirley Washington, Harold Daniels, D’Urville Martin

PETE WHEATSTRAW (1977) DIR Cliff Roquemore PROD Theodore Toney SCR Cliff Roquemore (personages, Rudy Ray Moore) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Cecelia Hall, Jack Tucker MUS Nat Dove CAST Rudy Ray Moore, Jimmy Lynch, Leroy Daniels, Ernest Mayhand, Ebony Wright, Steve Gallon, G. Tito Shaw

ALEX JOSEPH AND HIS WIVES (1977) DIR – PROD – ED Ted V. Mikels SCR Ted V. Mikels, William Edward Thrush, Alex Johnson CAM Nicholas Josef von Sternberg MUS Ted V. Mikels, Nicholas Carras CAST Alex Joseph, Dale, Margaret, Leslie, Lorraine, Carmen, Joanie, Pamela, Judy, Paulette, Medina, Kitty, Carla, Robbie Anslow, Morris Chee

DEATH DRUG (1978) DIR Oscar Williams PROD Demetrius Johnson SCR Roland S. Jefferson CAM Nicholas Josef von Sternberg CAST Philip Michael Thomas, Vernee Watson, Rosalind Cash, Frankie Crocker, John Poole, Casey Biggs

TOURIST TRAP (1979) DIR David Schmoeller PROD J. Larry Carroll  SCR David Schmoeller, J. Larry Carroll CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Ted Nicolaou MUS Pino Donaggio CAST Chuck Connors, Jocelyn Jones, Jon Van Ness, Robin Sherwood, Tanya Roberts, Dawn Jeffory, Keith McDermott

GAS PUMP GIRLS (1979) DIR Joel Bender PROD David A. Davies SCR Joel Bender, David A. Davies, Isaac Blech CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Patrick McMahon MUS Leigh Crizoe CAST Kirsten Baker, Linda Lawrence, Sandy Johnson, Rikki Marin, Leslie King, Demetre Phillips, Steve Bond, Ken Lerner

MISTRESS OF THE APES (1979) DIR – SCR Larry Buchanan PROD John F. Rickert CAM Nicholas Josef von Sternberg CAST Jenny Neumann, Barbara Leigh, Garth Pillsbury, Walt Robin, Stuart Lancaster, Mark Rhudy, Marius Mazmanian

ON THE AIR LIVE WITH CAPTAIN MIDNIGHT (1979) DIR – PROD – SCR Beverly Sebastian, Fred Sebastian CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Beth Bergerson, Dwight Rasmusssen MUS Bob Feldman, E. Baker Scott CAST Tracy Sebastian, John Ireland, Dena Dietrich, Ted Gehring, Mia Kovacs, Barry Greenberg, Jim Ladd, Rosemary Alexander

THE GREAT SKYCOPTER RESCUE (1980) DIR – PROD Lawrence David Foldes SCR Lawrence David Foldes, Henry Edwards, Tony Crechales (verhaal, James Courant) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Dan Perry, Ted Nicolaou MUS Steve Myland CAST Aldo Ray, William Marshall, Russell Johnson, Taul Tanashian, Terri Taylor, Richard C. Adams, Maria Caso

HOSPITAL MASSACRE (1981) DIR Boaz Davidson PROD Menahem Golan, Yoram Globus SCR Marc Behm (verhaal, Boaz Davidson) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED John Koslowsky MUS Arlon Ober CAST Barbi Benton, Charles Lucia, Jon Van Ness, John Warner Williams, Den Surles, Gloria Jean Morrison, Karen Smith

WACKO (1982) DIR – PROD Greydon Clark SCR Dana Olsen, Michael Spound, Jim Kouf, David Greenwalt CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Earl Watson, Curtis Burch MUS Arthur Kempel CAST Joe Don Baker, Stella Stevens, George Kennedy, Julia Duffy, Scott McGinnis, Elizabeth Daily, Michele Tobin, Andrew Dice Clay

PINK MOTEL (1982) DIR Mike MacFarland PROD Jim Kouf, Ed Albert SCR Jim Kouf CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Earl Watson MUS Larry K. Smith CAST Phyllis Diller, Slim Pickens, Terri Berland, Brad Cowgill, Squire Fridell, Cathryn Hartt, Heidi Holicker, Andrea Howard

JOYSTICKS (1983) DIR – PROD Greydon Clark SCR Al Gomez, Mickey Epps, Curtis Burch CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Larry Bock CAST Joe Don Baker, Leif Green, Scott McGinnis, Jon Gries, Corinne Bohrer, John Diehl, John Voldstad, Reid Cruickshanks

JUNGLE WARRIORS (1984) DIR – PROD Ernst Ritter von Theumer SCR Ernst Ritter von Theumer, Robert Collector CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Juan José Marino MUS Roland Baumgartner CAST Nina van Pallandt, Paul L. Smith, John Vernon, Alex Cord, Sybill Danning, Marjoe Gortner, Woody Strode, Dana Elcar

DOWN ON US (1984) DIR – SCR Larry Buchanan PROD [uncredited] Larry Buchanan CAM Nicholas Josef von Sternberg CAST Riba Meryl, Gregory Allen Chatman, Bryan Wolf, Sandy Kenyon, Joe Camp, Toni Sawyer, Steven Tice, Jennifer Wilde

SPACE PATROL (1984) DIR – ED Erica Freeman PROD Ando Kimura SCR Kyra Reese (verhaal, Ando Kimura, Richard Davis) CAM Nicholas Josef von Sternberg MUS Kyle Buchanan CAST Michael Puttnam, Sandra Grant, Albert Cannon, Jocelyn Nelson, Debra Coline, Jack Davis, Hugh Ecklund

FINAL JUSTICE (1985) DIR – PROD – SCR Greydon Clark CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Larry Bock MUS David Bell CAST Joe Don Baker, Rossano Brazzi, Venantino Venantini, Patrizia Pellegrino, Bill McKinney, Helena Dalli, Greydon Clark

APPOINTMENT WITH FEAR (1985) DIR Ramsey Thomas [Alan Smithee] PROD Tom Boutross SCR Gideon Davis, Bruce Meade CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Herbert L. Strock, Paul Jasiukonis, Mark W. Rosenbaum MUS Andrea Saparoff CAST Michele Little, Michael Wyle, Kerry Remsen, Douglas Rowe, Garrick Dowhen, Deborah Voorhees, Pamela Bach-Hasselhoff

VALET GIRLS (1987) DIR Rafal Zielinski PROD Dennis Stuart Murphy, Debra Dion SCR Clark Carlton CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Akiko B. Metz MUS Non Parr CAST Meri D. Marshall, April Stewart, Mary Kohnert, Jack DeLeon, Patricia Scott Michel, Jon Sharp, Michael Karm

NO RETREAT, NO SURRENDER 2: RAGING THUNDER (1987) DIR Corey Yuen PROD Roy Horan SCR Roy Horan, Maria Elena Cellino, Keith W. Strandberg CAM Nicholas Josef von Sternberg, Chin Chiang Ma ED Kevin Sewelson, Hung Spoon [Allan Poon] MUS David Spear CAST Loren Avedon, Max Thayer, Cynthia Rothrock, Patra Wanthivanond, Matthias Hues, Nurit Sirichanya

SLAUGHTERHOUSE ROCK (1988) DIR Dimitri Logothetis PROD Louis George SCR Ted Landon, Sandra Willard, Nora Goodman (verhaal, Dimitri Logothetis) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Daniel Gross MUS Mark Mothersbaugh, Gerald V. Casale CAST Toni Basil, Nicholas Celozzi, Tom Reilly, Donna Denton, Hope Marie Carlton, Tammy Hyler, Steven Brian Smith

UNINVITED (1988) DIR – PROD – SCR Greydon Clark CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Travis Clark, Tom Gunn MUS Dan Slider CAST George Kennedy, Alex Cord, Clu Gulager, Toni Hudson, Eric Larson, Clare Carey, Beau Dremann, Rob Estes, Greydon Clark

DANGEROUS LOVE (1988) DIR – SCR Marty Ollstein PROD Steven Stabler, Brad Krevoy CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Anthony M. Lanza MUS Paul Hertzog CAST Lawrence Monoson, Brenda Bakke, Angelyne, Peter Marc Jacobson, Teri Austin, Sal Landi, Anthony Geary

ALIEN (1989) DIR David DeCoteau PROD David DeCoteau, John Schouweiler SCR Kenneth J. Hall CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Tony Malanowski MUS Reg Powell, Sam Winans CAST Billy Jane, Judy Landers, Olivia Barash, Stuart Franklin, Raymond O’Connor, Arlene Golonka, Jim Hackett, Troy Donahue

SKINHEADS (1989) DIR – PROD Greydon Clark SCR Greydon Clark, David Reskin CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Travis Clark MUS Dan Slider CAST Chuck Connors, Barbara Bain, Jason Culp, Brian Brophy, Liz Sagal, Bill Kohne, Lynna Hopwood, Gene Mitchell

GHOST WRITER (1989) DIR – SCR Kenneth J. Hall PROD David DeCoteau, John Schouweiler CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Tony Malanowski MUS Reg Powell, Sam Winans CAST Judy Landers, Audrey Landers, John Matuszak, David Doyle, Jeff Conaway, Joey Travolta, Anthony Franciosa

OUT OF SIGHT, OUT OF MIND (1990) DIR Greydon Clark PROD Richard L. Albert SCR Roy Langsdon, John Platt CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Robert Edwards MUS Peter Rodgers Melnick CAST Susan Blakely, Wings Hauser, Edward Albert, Lynn-Holly Johnson, Richard Masur, Jessica Player, Edwina Moore

TEXASVILLE (1990) DIR Peter Bogdanovich PROD Peter Bogdanovich, Barry Spikings SCR Peter Bogdanovich (boek, Larry McMurtry) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Rick Fields, Ronald Krehel CAST Jeff Bridges, Cybill Shepherd, Timothy Bottoms, Randy Quaid, Eileen Brennan, Annie Potts, Cloris Leachman

THE CLOSER (1990) DIR Dimitri Logothetis PROD Joseph Medawar SCR Louis LaRusso II, Robert Keats (toneelstuk, Louis LaRusso II) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Tracy Granger CAST Danny Aiello, Michael Paré, Joe Cortese, Justine Bateman, Diane Baker, Tim Quill, Michael Lerner

PERFUME (1991) DIR – SCR Roland S. Jefferson CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Joy Rencher MUS Willie Hutch CAST Kathleen Bradley, Cheryl Francis Harrington, Ted Lange, Shy Jefferson, Lynn Marlin, Eugenia Wright

HIT THE DUTCHMAN (1992) DIR – PROD Menahem Golan SCR Menahem Golan [Joseph Goldman] (verhaal, Alex Simon) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Bob Ducsay, Kelly Takemura, Katina Zinner MUS Terry Plumeri CAST Bruce Nozick, Jack Conley, Sally Kirkland, Jennifer Pusheck, Eddie Bradley, Christopher Bradley, Menahem Golan [Joseph Goldman]

STONE SOUP (1993) DIR – PROD – SCR Mitchell Cohen CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Conal O’Herlihy CAST Samira Bordji, James Karen, Loyd Catlett, Grace Zabriskie, Robert Clohessy, Renee Rogers, Steve Witting

BODY SHOT (1994) DIR Dimitri Logothetis PROD Dimitri Logothetis, Gene Margoluis SCR Robert Ian Strauss (aanvullende dialogen, Terry Lennox, Frederick Bailey) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Mort Fallick MUS Clif Magness CAST Robert Patrick, Michelle Johnson, Ray Wise, Jonathan Banks, Kim Miyori, Peter Koch, Charles Napier

DARK FUTURE (1994) DIR Greydon Clark PROD Greydon Clark, Dan Slider SCR David Reskin (verhaal, Greydon Clark, David Reskin, Dan Slider) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Trevor Clark MUS Dan Slider CAST Darby Hinton, Leonard Donato, Andria Mann, Gabriel Vaughn, Julian Jurin, Anatoly Shveder, Anna Leon

VIRUS (1996) DIR Allan A. Goldstein PROD Damian Lee SCR Les Standiford CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Evan Landis MUS Larry Cohen CAST Brian Bosworth, Leah Pinset, David Fox, Daniel Kash, Eric Peterson, Stephen Markle, Patrick Galligan

SOLITAIRE (1996) DIR Gareth O’Neil PROD Hans Ritter SCR David Keith Miller (verhaal, Michael Cain) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Heath Grolien MUS Alex Wilkinson CAST Palmer Lee Todd, Kehli O’Byrne, Lori Jo Hendrix, Matt Moscato, Scott Anthony Leet, Ken Fording

HUNGRY FOR YOU (1996) DIR Dimitri Logothetis PROD Gary Hudson SCR Terry Lennox CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Gareth O’Neil MUS Joel Hirschhorn CAST Michael Phenicie, Rochelle Swanson, Gary Wood, Nancy Hochman, Ritchie Montgomery, Michael Gregory

ENCOUNTERS (1996) DIR Daniel Rogosin PROD Michael Cain, James Cain Jr. SCR Mary Ellen Hanover CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Carol Oblath MUS Alex Wilkinson CAST Rachel Wagner, Dean Tarrolly, Leslie Zemeckis, Tom Ardavany, Joseph Beauchamp, Megan Blake, Gary Wood

CLUB V.R. (1996) DIR Gary Hudson PROD Dimitri Logothetis SCR David Keith Miller (verhaal, David Keith Miller, Michael Cain) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Daniel Tivin, Carol Oblath MUS Joel Hirschhorn CAST Kate Rodger, Russell Todd, Erika Anderson, Roy Werner, Art Edler, Dimitro Logothetis, Lee Anne Beaman

CHEYENNE (1996) DIR Dimitri Logothetis PROD Dimitri Logothetis, Aaron Heck SCR Frederick Bailey CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Laura M. Grody MUS Joel Hirschhorn CAST Gary Hudson, Bobbie Phillips, Bo Svenson, M. C. Hammer, Bobby Bell, Ritchie Montgomery, Dimitri Logothetis

PAPERTRAIL (1998) DIR Damian Lee SCR Damian Lee, Joseph O’Brien CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Paul G. Day CAST Chris Penn, Jennifer Dale, Michael Madsen, Chad McQueen, Terri Hawkes, Catherine Blythe, Kenneth McGregor, Thea Gill

JUNGLE BOY (1998) DIR Allan A. Goldstein PROD Damian Lee, Blye Migiousky SCR Damian Lee, John Lawson (verhaal, Damian Lee, Ashok Amritraj; personages, Damian Lee, Ashok Amritraj) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Kert VanderMeulen MUS Eric Wurst, David Wurst CAST David Fox, Asif Mohammed Seth, Lea Moreno, Jeremy Roberts, Chippy Gangjee, Premlal, Ratan Thakore Grant

STARGAMES (1998) DIR Greydon Clark PROD Greydon Clark, Darby Hinton, David L. Hewitt SCR Greydon Clark, David Reskin CAM Nicholas Josef von Sternberg MUS Ulrich Sinn CAST Trevor Clark, Travis Clark, Tony Curtis, Darby Hinton, Jacqulin Cole, Daran Norris, Conrad Hadan, Brian Fitzpatrick, Greydon Clark

FALL (2001) DIR Daniel Baldwin PROD Chad McQueen, Josh Silver, Josh Kesselman, John Gillespie SCR Kenneth August CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Lisa Grootenboer MUS Terence Gowan CAST Michael Madsen, Karl Pruner, Daniel Baldwin, Chad McQueen, Joe Mantegna, Anna Starnino, Lawrence Dane

CRIME AND PUNISHMENT (2002) DIR – PROD Menahem Golan SCR Menahem Golan (adaptatie, Menahem Golan [Joseph Goldman]; boek, Fyodor Dostoevsky) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Carolle Alain MUS Robert O. Ragland CAST Crispin Glover, Vanessa Redgrave, John Hurt, Margot Kidder, John Neville, Sophie Ward, Richard Lynch

TV MOVIES

AMERICANSKI BLUES (1995) DIR Wayne Crawford PROD Gregory Small TELEPLAY Carlos Brooks CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Wayne Lines MUS Julian Laxton CAST Sergei Pankratyev, Daniel Quinn, Vladimir Shpudejko, William Katt, Wayne Crawford, Nikolai Nedovodin, Asley Laurence

LEGEND OF THE LOST TOMB (1997) DIR Jonathan Winfrey PROD Julie Corman TELEPLAY Jeremy Doner (boek, Walter Dean Myers) CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Louis Cioffi MUS Kevin Kiner CAST Stacy Keach, Kimberlee Peterson, Rick Rossovich, Brock Pierce, Khaled El-Sawi, Hamdy Heykal, Youssef Dawood

KILLING MOON (1999) DIR John Bradshaw PROD John Gillespie CAM Nicholas Josef von Sternberg ED Terence Gowan MUS Jeff Winch, Paul G. Day CAST Kim Coates, Daniel Baldwin, Penelope Ann Miller, Daniel Kash, Denis Akiyama, Tracey Cook, Christopher Bolton