Gisteren ging in Brussel de zestiende editie van het Millenium Documentary Film Festival Brussels van start met een masterclass van de eregast. Dit jaar is dat de legendarische Amerikaanse filmregisseur Oliver Stone (geb. 1946). Hij ontving de Golden Millenium Honorary Award for his contribution to world cinema (foto bovenaan).

Het Festival organiseert ook een retrospectieve gewijd aan zijn werk, inclusief zijn nieuwste documentaire, “Nuclear Now” (2022), die voor het eerst werd vertoond op het Filmfestival van Venetië in 2022. Stone’s “JFK Revisited: Through the Looking Glass” (2021), verteld door Donald Sutherland en Whoopi Goldberg, en die in première ging op het filmfestival van Cannes in 2021, staat ook op het programma van het Festival.

“Nuclear Now” (2022, trailer)

In “Nuclear Now” vertelt Stone dat kernenergie een uitweg is om de klimaatverandering te bestrijden, omdat groene energie afkomstig van o.m. de zon en wind niet voldoen om de planeet tegen 2050 klimaatneutraal te krijgen, een doelstelling die moet gehaald worden voordat de klimaatverandering onomkeerbaar wordt. Daarom houdt hij een overtuigend pleidooi voor kernenergie.

Tijdens zijn masterclass in Flagey te Brussel stelde Oliver Stone gisteren over “Nuclear Now” dat wat we vrezen ons ook kan redden, aangezien kernenergie vaak—en ten onrechte—wordt verward met de dreiging van een atoombom. ‘Laat ons niet vergeten dat de atoombom en kernenergie totaal verschillend zijn. Ze gebruikten de bom tijdens de oorlog en dat was tragisch, maar als je goed kijkt, startten President [Dwight D.] Eisenhower en zijn opvolger President [John F.] Kennedy na de oorlog het ‘Atoms for Peace’ programma [1953] om op een vredevolle manier nucleaire atomen te gebruiken voor woningen, medicatie, transport, fabrieken, landbouw—overal in het dagdagelijks gebruik. Ze brachten er veel films over uit en het project ging meteen van start. Amerika haalde twintig procent van zijn elektriciteit uit kernenergie. Rusland, twintig procent. Frankrijk ging onder Charles de Gaulle [de Franse president van 1959-1969] naar zeventig procent van zijn elektriciteitsverbruik. Zweden volgde, zelfs Duitsland volgde. Ze hadden de komende tien, vijftien, twintig jaar ongeveer driehonderd kerncentrales gebouwd. Dat was enorm. Zo werd de wereld van elektriciteit voorzien.’

‘Hadden we die weg blijven volgen, dan zou het in de Verenigde Staten in 2010 tot minstens zeventig procent gestegen zijn. In plaats daarvan praten we nu over de klimaatverandering, wat het domste ter wereld is, omdat het een verspilling is van energie, van olie en fossiele brandstoffen, gas, methaan en steenkool. Dus gingen we de verkeerde kant op omdat we bang waren. Bang voor de bom, en dat hoefde niet eens. Het was kernenergie en dat is iets anders dan de atoombom. Als je me niet gelooft, lees er dan over. Dit is een historisch tragische situatie; dit is niet zoiets als de zwarte pest of zo. We lieten ons gewoon in slaap wiegen. We raakten in paniek, zoals zo vaak gebeurt, en zoals de Amerikanen de ‘Patriot Act’ opstelden [2001, na de aanslagen van 11 september] en zij overreageerden.’

‘Maar ik ben optimistisch. Met een beetje moeite—met veel moeite—kan het door technologie worden omgekeerd. Ik denk dat steeds meer landen er mee in stappen, en steeds meer mensen begrijpen dit. Onze jongere generatie is niet zo bang als we denken. Maar we moeten in 2050 klimaatneutraal zijn. Veel succes ermee. Probeer maar eens tegen 2060 van fossiele brandstoffen verlost te zijn. Maar de landen komen niet in beweging en de Verenigde Staten manifesteert zich niet als een leidersfiguur. Hernieuwbare energie afkomstig van zon en wind werkt niet altijd, dat is echt een probleem. Het is nu ongeveer elf procent voor zonne-energie en ongeveer vijfentwintig procent voor windenergie; dat is een algemeen gemiddelde. Toen Al Gore het had over vernieuwingen in zijn film “An Inconvenient Truth” [2006], maakte hij iedereen bang toen hij zei, ‘Oh, laten we vernieuwingen doorvoeren.’ Maar sindsdien zijn de uitstoot van CO₂ en methaan gestegen, dus we hebben geen vooruitgang geboekt. Houd jezelf niet voor de gek. We hebben meer boerderijen, meer zon, maar boekten geen vooruitgang. Dat is het probleem. Weg met methaan en CO₂, dat is wat we moeten doen. Dat is wat ons verstikt. De gaswolk blijft boven ons hangen, die komt naar beneden en we stikken. Een groot deel ervan is een gevolg van afval van olie, gas, steenkool en alle andere industriële producten zoals kwik… De lijst is eindeloos. Denk maar aan de gasexplosie in Bhopal, India, in 1984, waarbij twintigduizend doden en honderdduizend gewonden vielen. Deze dingen zullen voortdurend gebeuren, inclusief olie-explosies.’

Over zijn vorige documentaire “JFK Revisited: Through the Looking Glass”—ook te zien tijdens het Festival—vertelde Oliver Stone aan het talrijk opgekomen publiek tijdens de masterclass dat hij een drie uur durende versie en een vier uur durende versie had uitgebracht. ‘De reden was dat aan de herdenking van de dood van JFK in 2013 onopvallend weinig aandacht werd besteed. De belangrijkste nieuwskanalen en -media in de Verenigde Staten en de netwerken brachten er nauwelijks bericht over uit. Dat was heel deprimerend. Er is geen erkenning van de film uit 1991; die film zorgde toen voor veel opschudding en leidde tot het oprichten van de JFK Assassination Records Review Board, die door academici werd gedwongen om een groot deel van het bewijsmateriaal te bekijken en enkele getuigen te verhoren, maar het was niet voldoende. Bovendien spraken de media niet over de honderdvijfentwintig bevindingen.’

“JFK Revisited: Through the Looking Glass” (2021, trailer)

‘We hadden het over het nieuwe bewijsmateriaal dat naar buiten kwam van een dertigtal artsen en verpleegkundigen die hadden verklaard dat ze JFK in the first responder room hadden zien binnenkomen and his brains were dripping out of his head. Op de autopsiefoto’s die werden vrijgegeven, waren de hersenen intact. Dat is echt vreemd. Dus James Dieugenio, een zeer goede onderzoeker, en ik hebben dat verwerkt in een documentaire en een boek. Dat werd gepubliceerd en was zeer succesvol. Het stond bij Amazon bijna anderhalf jaar in de Top Tien.’

Het Millenium Documentary Film Festival Brussels loopt van 15 tot 22 maart; documentaires worden vertoond in verschillende zalen in de stad, en beide documentaires worden dus ook vertoond, in aanwezigheid van Oliver Stone. De eerste is “JFK Revisited: Through the Looking Glass” op zaterdag 16 maart om 15 u. in Flagey. “Nuclear Now” volgt op maandag 18 maart om 20.20 u. in Cinema Vendome 2.

Een one-on-one interview met Oliver Stone, afgenomen op dezelfde dag als zijn masterclass en—met zijn toestemming—vooral gericht op zijn carrière als filmmaker, is hier binnenkort beschikbaar.